Van een bedrijfssluiting is sprake, als een onderneming in zijn geheel wordt opgeheven. Als "slechts" belangrijke onderdelen worden opgeheven betreft het een reorganisatie (of een verhuizing). in nogal wat gevallen ligt het initiatief tot een bedrijfssluiting niet bij de eigen directie, maar op een hoger niveau. Dat is vrijwel altijd het geval als de onderneming deel uitmaakt van een concern. Het besluit tot bedrijfssluiting wordt dan feitelijk genomen door de moeder. Soms zetelt die moeder in het buitenland. 

Waarom bedrijfssluitingen?

Het argument voor een bedrijfssluiting is in de meeste gevallen dat de onderneming niet meer rendabel is. Dat wil zeggen dat de afnemers niet meer de prijs voor de producten willen betalen die het kost om deze te maken. Soms ook is het argument dat de productie elders beter, of goedkoper, kan. Dat laatste zien we vaak in concerns gebeuren: een bedrijf in Nederland wordt gesloten en de productie wordt overgenomen door een bedrijf in, bijvoorbeeld, Polen. Soms ook is de argumentatie dat de klant zelfstandig dienstverlening of producten regelt via internet. Dan kan een fysieke winkel dicht, of een bankkantoor. Het kan dus zijn dat een besluit genomen wordt door een lokaal bedrijf waar het water aan de lippen staat, maar ook door een hogere directie die vindt dat hetzelfde product of dezelfde dienst geleverd kasn worden tegen lagere kosten.

Aandachtspunten voor de OR

  • Evenals bij reorganisaties, is voor de OR van belang om allereerst te kijken of de argumentatie klopt. Als inderdaad duidelijk is dat de onderneming niet rendabel producten of diensten kan leveren, heeft het voor de OR weinig zin om zich tegen de bedrijfssluiting te verzetten. Deze vraag moet nioet verward worden met een heel andere, namelijk of er nog winst wordt gemaakt. Veel werknemers, en ook ondernemingsraadsleden, vinden het onverteerbaar dat een bedrijf gesloten wordt zolang er nog winst wordt gemaakt. In sociaal opzicht is daar wellicht veel voor te zeggen, maar in juridisch opzicht is die houding weinig steekhoudend. 
  • Een volgende kwestie is of er sprake is van een bedrijfssluiting uit nood, of juist vanuit rijkdom. Van het eerste is sprake als de kas vrijwel leeg is, van het tweede als de bedrijfssluiting de moeder een ruimere winst oplevert. Voor de bedrijfssluiting zelf maakt dat niet erg veel uit, maar wel voor de sociale regeling die aan de werknemers kan worden gegeven.
  • Tenslotte is voor de OR de sociale regeling van belang. De OR kan de sociale regeling zelf afsluiten, of de vakorganisaties kunnen dat doen. In veel gevallen zal daarbij de meeste aandacht uitgaan naar een "van werk naar werk" traject. En aangezien alle medewerkers in geval van een bedrijfssluiting boventallig worden, zal het vrijwel altijd gaan om externe functies. Dat vraagt er, nog meer dan bij reorganisaties, om dat het mobiliteitsbureau kijk heeft op de locale arbeidsmarkt en ervaring heeft in arbeidsbemiddeling. 

Meer over sociale plannen

Een greep uit mijn praktijk

Reorganisaties: het blijft mensenwerk

Een reorganisatie is een boeiend proces. Ondanks het sociaal plan en het ontslagbesluit, blijft reorganiseren altijd mensenwerk. Een OR tijdens een reorganisatie begeleiden vraagt veel, maar geeft ook veel voldoening.

Lees meer...

Het maken van stukjes die ertoe doen

Veel ondernemingsraden zijn geabonneerd op een vakblad. Dit doen ze om beter te weten wat ze kunnen doen in lastige omstandigheden. Ik schrijf onder meer de serie "tussen wet en werkelijkheid"  in het grootste vakblad van Nederland, het OR Magazine.

Lees meer...

De commissie van beroep en bezwaar

De deelname aan een commissie van beroep en bezwaar is een boeiende, maar enerverende en soms emotionerende klus. Voor medewerkers die zich incorrect behandeld voelen staat er veel op het spel. Hun baan, of hun beloning.

Lees meer...